អង់ការ៉ា៖ ការពិចារណារបស់ប្រទេសតួកគីក្នុងការលក់ ឬផ្ទេរប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស S-400 ដែលផលិតដោយរុស្ស៊ី កំពុងបង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងក្នុងវិស័យយោធាអន្តរជាតិ ខណៈទីក្រុងអង់ការ៉ាព្យាយាមស្ដារទំនាក់ទំនងការពារជាតិជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងវិលត្រឡប់ចូលកម្មវិធីយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35។ការវិវឌ្ឍនេះក៏បានធ្វើឱ្យប្រទេសដែលមានកម្លាំងយោធាធំៗនៅអាហ្វ្រិក ដូចជា អាល់ហ្សេរី អេហ្ស៊ីប អង់ហ្គោឡា និងម៉ារ៉ុក ត្រូវបានដាក់ក្នុងចំណុចចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារប្រទេសទាំងនេះកំពុងព្យាយាមរកតុល្យភាពរវាងអាវុធរុស្ស៊ី បច្ចេកវិទ្យាយោធាលោកខាងលិច និងសម្ព័ន្ធភាពសន្តិសុខថ្មីៗ។

តួកគីចង់បញ្ចប់វិវាទ S-400 ជាមួយអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសតួកគី លោក Hakan Fidan បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា តួកគី និងសហរដ្ឋអាមេរិកអាចសម្រេចបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមានក្នុងពេលឆាប់ៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងការដកទណ្ឌកម្មអាមេរិក និងការបើកផ្លូវឱ្យតួកគីទទួលបានយន្តហោះ F-35។តួកគីត្រូវបានដកចេញពីកម្មវិធី F-35 នៅឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីខ្លួនទទួលប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារដែនអាកាស S-400 ពីរុស្ស៊ី។ នៅឆ្នាំ២០២០ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើវិស័យការពារជាតិតួកគី ក្រោមច្បាប់ CAATSA ដែលមានគោលដៅទប់ស្កាត់ប្រទេសដែលធ្វើប្រតិបត្តិការអាវុធធំៗជាមួយរុស្ស៊ី។

ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានលើកឡើងថា ប្រព័ន្ធរ៉ាដារបស់ S-400 អាចប្រមូលព័ត៌មានរសើបអំពីសមត្ថភាពបំបាំងកាយ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ F-35 ប្រសិនបើប្រព័ន្ធទាំងពីរត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសតែមួយ។ច្បាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែរារាំងការប្រគល់ F-35 ទៅឱ្យតួកគី ដរាបណាទីក្រុងអង់ការ៉ានៅតែកាន់កាប់ ឬដំណើរការប្រព័ន្ធ S-400។

របាយការណ៍ថា S-400 អាចត្រូវផ្ទេរទៅប្រទេសទីបីសារព័ត៌មានតួកគីបានរាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលអង់ការ៉ាអាចប្រកាសពីការលក់ ឬការផ្ទេរប្រព័ន្ធ S-400 ទៅកាន់ប្រទេសមួយនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ ដើម្បីដោះស្រាយឧបសគ្គជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។ទោះជាយ៉ាងណា មិនទាន់មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការថា ប្រទេសណាមួយបានយល់ព្រមទិញប្រព័ន្ធនេះឡើយ។

រុស្ស៊ីក៏មិនទាន់ប្រកាសអនុម័តលើការផ្ទេរនេះដែរ។នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ វិមានក្រឹមឡាំងបានបញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីកំពុងទាក់ទងជាមួយតួកគីអំពីអនាគតរបស់ S-400 ហើយបានពណ៌នាបញ្ហានេះថា ជាបញ្ហា«រសើបខ្លាំងបំផុត»។តាមលក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងអាវុធ ការលក់ ឬផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យារុស្ស៊ីទៅប្រទេសទីបី អាចត្រូវការការយល់ព្រមពីទីក្រុងមូស្គូជាមុន។

ដូច្នេះ តួកគីមិនអាចសម្រេចចិត្តលើអនាគតរបស់ S-400 ដោយឯកតោភាគីបានងាយៗនោះទេ។ហេតុអ្វីអាល់ហ្សេរី និងអេហ្ស៊ីបត្រូវបានចាប់អារម្មណ៍?ទោះបីរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នមិនបានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសអាហ្វ្រិកជាអ្នកទិញ S-400 របស់តួកគីក៏ដោយ ករណីនេះកំពុងបង្កើតសំណួរធំមួយសម្រាប់ប្រទេសដែលមានកម្លាំងយោធាខ្លាំងនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។អាល់ហ្សេរីជាប្រទេសមួយដែលមានទំនាក់ទំនងយោធាយូរអង្វែងជាមួយរុស្ស៊ី និងមានអាវុធផលិតដោយសូវៀត និងរុស្ស៊ីជាច្រើននៅក្នុងកងទ័ព។

ដូច្នេះ ការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់តួកគីចំពោះ S-400 អាចជាករណីសិក្សាសំខាន់សម្រាប់អាល់ហ្សេរី ក្នុងការវាយតម្លៃផលប្រយោជន៍ និងហានិភ័យនៃការបន្តពឹងផ្អែកលើអាវុធរុស្ស៊ី។ចំណែកអេហ្ស៊ីបបានប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទិញអាវុធពីប្រភពចម្រុះ រួមមានសហរដ្ឋអាមេរិក បារាំង រុស្ស៊ី និងប្រទេសផ្សេងៗទៀត។ គោលនយោបាយនេះអនុញ្ញាតឱ្យទីក្រុងគែរ ជៀសវាងការពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើដៃគូយោធាតែមួយ ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កើតបញ្ហាក្នុងការភ្ជាប់ប្រព័ន្ធអាវុធ និងទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចផងដែរ។

អង់ហ្គោឡា ដែលធ្លាប់ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើអាវុធរុស្ស៊ី ក៏កំពុងស្វែងរកទំនាក់ទំនងការពារជាតិថ្មីៗជាមួយបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច។ ចំណែកម៉ារ៉ុកកំពុងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។ការទិញអាវុធរុស្ស៊ីអាចមានតម្លៃនយោបាយខ្ពស់ករណីរបស់តួកគីបង្ហាញថា ការទិញប្រព័ន្ធអាវុធទំនើបមួយ មិនត្រឹមតែជាបញ្ហាបច្ចេកទេស ឬថវិកាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏អាចមានតម្លៃខ្ពស់ខាងនយោបាយ និងការទូតផងដែរ។

តួកគីបានចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារលើ S-400 ប៉ុន្តែការទិញនេះបានធ្វើឱ្យខ្លួនបាត់បង់សិទ្ធិចូលរួមក្នុងកម្មវិធី F-35 ប្រឈមនឹងទណ្ឌកម្ម និងប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត NATO។ប្រសិនបើតួកគីត្រូវលក់ ឬផ្ទេរ S-400 ចេញ ដើម្បីទទួលបាន F-35 វិញ នោះអាចមានន័យថា ទីក្រុងអង់ការ៉ាកំពុងផ្តល់អាទិភាពដល់បច្ចេកវិទ្យាយោធាលោកខាងលិច និងទំនាក់ទំនងជាមួយ NATO ជាងការរក្សាប្រព័ន្ធអាវុធរុស្ស៊ី។

ផ្លូវទៅរក F-35 នៅតែមានឧបសគ្គទោះបីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបង្ហាញឆន្ទៈដកទណ្ឌកម្ម និងពិចារណាលក់ F-35 ឱ្យតួកគីក៏ដោយ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនៅតែត្រូវឆ្លងកាត់ឧបសគ្គផ្នែកច្បាប់ និងការជំទាស់ពីសមាជិកសភាអាមេរិកមួយចំនួន។

សមាជិកសភាអាមេរិកមួយចំនួននៅតែបារម្ភពីទំនាក់ទំនងរបស់តួកគីជាមួយរុស្ស៊ី និងបញ្ហាសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ពួកគេទាមទារឱ្យមានការធានាថា S-400 ត្រូវបានដកចេញទាំងស្រុង មុនពេលអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា F-35។លើសពីនេះ សម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិកមួយចំនួននៅមជ្ឈិមបូព៌ា ក៏បារម្ភថា ការផ្តល់ F-35 ឱ្យតួកគីអាចផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពកម្លាំងយោធាក្នុងតំបន់។